Amsterdam’da 5 bin 300 beyinlik dev arşiv yapay zekâ ile çözülecek: İnsan beyninin moleküler haritası çıkarılıyor
Amsterdam’da bulunan ve 40 yıla yaklaşan çalışmalarıyla bilim dünyasına yön veren Amsterdam Beyin Bankası, sakladığı 5 bin 300’den fazla insan beynini yapay zekâ teknolojisiyle incelemeye hazırlanıyor. Proje, beynin gen yapısından protein haritasına kadar moleküler düzeyde çözülmesine kapı aralayacak.
BİLİM DÜNYASININ EN BÜYÜK ARŞİVLERİNDEN BİRİ
1985’te nörobiyolog Prof. Dick Swaab tarafından kurulan Amsterdam Beyin Bankası, bugün hem sağlıklı hem de çeşitli hastalıklardan etkilenen beyinlerden oluşan dev bir koleksiyona sahip. Merkez, her yıl dünya genelinde yürütülen 1500’den fazla araştırmaya beyin örneği gönderiyor.
İLK ADIM HUZUREVLERİNDE ATILDI
Prof. Swaab, Alzheimer’ın nedenlerini anlamak için ilk bağışçıları huzurevlerinde bularak başladı. Geçen yıllar içinde büyüyen koleksiyon sayesinde Alzheimer, Parkinson, MS, bipolar bozukluk, travma sonrası stres bozukluğu ve depresyon gibi birçok rahatsızlık üzerine kritik çalışmalar yürütüldü.
BAĞIŞ SÜRECİ MİLİMETRİK HASSASİYETLE İŞLİYOR
Bir bağışçının hayatını kaybetmesiyle birlikte ekip, “donör telefonu” üzerinden gelen çağrı üzerine hemen harekete geçiyor.
Beynin sol yarımküresi –70 derecede donduruluyor,
Sağ yarımküre ise parafin içine alınarak mikroskobik incelemeye hazırlanıyor.
Bu yöntem sayesinde beynin tarayıcılarla görülemeyen yapıları bile yüksek hassasiyetle araştırılabiliyor.
ARAŞTIRMALAR İÇİN KRİTİK BİR EKSİK: PSİKİYATRİK ÖRNEKLER
Merkezin müdürü Inge Huitinga, en büyük eksikliğin psikiyatrik hastalığı bulunan bağışçılar olduğunu vurguluyor. Her ne kadar depresyon, bipolar bozukluk ve şizofreni geçmişi olan 1500 gönüllü kayıtlı olsa da, koleksiyonda yalnızca 258 beyin bulunuyor. Bilim insanlarına göre güçlü bir analiz için bu sayının en az 20 katına ihtiyaç var.
AIDS DÖNEMİNİN BİRİKEN TARTIŞMALARI
1980’lerde AIDS nedeniyle yaşamını yitiren genç erkeklerin beyinlerinde tespit edilen bazı farklılıklar, bilim dünyasında önemli veriler sunmasına rağmen kamuoyunda uzun süre tartışmalara yol açmıştı. Bulguların damgalamaya neden olabileceği eleştirileri yıllarca gündemde kaldı.
BİR BEYİNDEN 250 ÖRNEK ALINIYOR
Özellikle depresyon gibi karmaşık hastalıkların araştırılabilmesi için tek bir beyinden 250’ye kadar farklı bölgeden örnek alınması gerekiyor. Alzheimer incelemelerinde bu sayı ortalama 80 örnek olarak kaydediliyor. Merkez, faaliyetlerini sürdürebilmek için her yıl 1,3 milyon euro fon toplamak zorunda.
YAPAY ZEKÂ İLE BÜYÜK SIÇRAMA: MOLEKÜLER ATLAS DÖNEMİ
Amsterdam Beyin Bankası artık yeni bir hedefe odaklanmış durumda: Yapay zekâ desteğiyle insan beyninin moleküler düzeyde haritalanması.
Bu çalışmayla:
Gen yapısı,
Protein dağılımı,
Hücresel farklılıklar
detaylı biçimde çözümlenecek.
Böylece gelecekte depresyon, bipolar bozukluk ve anksiyete gibi psikiyatrik rahatsızlıkların yalnızca moleküler verilerle teşhis edilmesi mümkün hale gelebilecek.
Kaynak: Haber Merkezi
KARTAL'DA HAVA
BLOG
YAZARLAR
