1999 sonrası sigorta girişi olan milyonlarca çalışan için kademeli emeklilik yeniden gündemde. 2000–2008 yılları arasında SGK girişi bulunanlar için yaş ve prim şartlarını kademeli olarak düşürmeyi hedefleyen düzenleme, Ankara kulislerinde tartışılmaya devam ediyor. Peki kademeli emeklilik ne zaman çıkacak, kimleri kapsayacak?
2000–2008 yılları arasında sigorta girişi olan milyonlarca çalışan için kademeli emeklilik beklentisi yeniden gündemde. Yaş ve prim şartlarında esneklik öngören düzenleme henüz yasalaşmasa da, kulislerde konuşulan senaryolar ve olası emeklilik tabloları çalışanların umutlarını artırıyor.
Kademeli emeklilik, 9 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olan çalışanların emeklilik şartlarının, sigorta başlangıç tarihine göre aşamalı biçimde belirlenmesini öngören bir sistem olarak öne çıkıyor. Bu modelde yaş ve prim gün sayısı, tek bir tarihe bağlı kalmaksızın kademeli şekilde artırılıyor.
Amaç, EYT düzenlemesiyle oluşan tarih farkı kaynaklı mağduriyetleri azaltmak ve benzer koşullarda çalışanlar arasındaki emeklilik uçurumunu dengelemek.
EYT düzenlemesi, 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigorta girişi olanları kapsarken, yaş şartını tamamen ortadan kaldırmıştı.
Kademeli emeklilik ise 9 Eylül 1999 sonrası sigortalı olanları ilgilendiriyor ve yaş şartını tamamen kaldırmak yerine, daha makul bir seviyeye çekmeyi hedefliyor.
Gündeme gelen senaryolara göre;
Emeklilik yaşı ve prim günü, sigorta giriş yılına göre yıllar içinde kademeli olarak artacak
Ani ve sert geçişler yerine, daha dengeli bir emeklilik sistemi kurulacak
Özellikle 2000–2008 arası girişliler için mevcut sisteme göre daha erken emeklilik imkânı doğabilecek
Kulislerde konuşulan taslaklara göre kademeli sistemde;
Kadın çalışanlar için emeklilik yaşı 43’ten başlayıp yıllara göre yükselebilecek
Erkek çalışanlar için ise başlangıç yaşının 45 civarında olması öngörülüyor
Prim gün sayısının ise 6.250 – 6.900 gün aralığında kademeli olarak artması bekleniyor
Bu rakamlar resmi değil ancak tartışılan senaryolar arasında öne çıkıyor.
Şu an için hükümetin resmi takviminde kademeli emekliliğe ilişkin net bir yasa teklifi bulunmuyor. Ancak konu, sosyal güvenlik çevrelerinde ve Meclis kulislerinde canlılığını koruyor.
Sosyal Güvenlik uzmanları, özellikle 2027 seçim sürecine yaklaşılırken bu başlığın yeniden güçlü şekilde gündeme gelebileceğini değerlendiriyor.
Sosyal güvenlik uzmanlarının ortak görüşü, aynı prim ve hizmet süresine sahip çalışanların yalnızca birkaç yıl farkla çok farklı emeklilik şartlarına tabi tutulmasının uzun vadede sürdürülebilir olmadığı yönünde.
Bu nedenle kademeli emeklilik modelinin, EYT sonrası oluşan yeni denge arayışının bir parçası olarak ilerleyen yıllarda yeniden Meclis gündemine taşınabileceği ifade ediliyor.
Uzmanlar, kademeli emeklilik beklentisi olan çalışanların:
Prim günlerini eksiksiz tamamlamaya odaklanması
Borçlanma ve ihya gibi mevcut yasal hakları takip etmesi
Resmi açıklamalar dışındaki iddialara temkinli yaklaşması
gerektiğini vurguluyor.
Kaynak: Haber Merkezi