EYT düzenlemesini bir günle kaçıran milyonlarca çalışan için kademeli emeklilik beklentisi yeniden gündemde. 1999–2008 arası sigorta girişi olanlar için konuşulan yeni yaş ve prim tabloları dikkat çekiyor.
Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin yürürlüğe girmesiyle birlikte, 8 Eylül 1999 öncesi sigorta girişi olanlar yaş şartı olmadan emeklilik hakkı kazandı. Ancak bu tarihten yalnızca bir gün sonra sigortalı olan milyonlarca çalışan için emeklilik yaşı kadınlarda 58, erkeklerde 60 olarak uygulanmaya devam ediyor. Bu durum, “kademeli emeklilik” talebini yeniden Türkiye gündeminin üst sıralarına taşıdı.
Kademeli emeklilik; sigorta başlangıç tarihine göre emeklilik yaşının ve prim gününün ani değil, yıllara yayılmış şekilde artırılmasını öngören bir model olarak tanımlanıyor. Özellikle EYT’yi kıl payı kaçıran çalışanlar, mevcut sistemdeki keskin yaş farkının sosyal adalet açısından yeniden değerlendirilmesini istiyor.
Bu kapsamda çeşitli sivil toplum kuruluşları ve emeklilik dernekleri, Ankara’da temaslarını sürdürüyor. Talepler arasında, prim gün sayısının düşürülmesi ve emeklilik yaşının işe giriş yılına göre kademelendirilmesi öne çıkıyor.
Henüz yasalaşmış bir düzenleme bulunmamakla birlikte, kamuoyunda konuşulan ve kulislerde dile getirilen taslak senaryolara göre yaş ve prim şartlarının şu şekilde şekillenmesi bekleniyor:
1999–2002 Arası Sigorta Girişi Olanlar
Kadın: 43 yaş
Erkek: 45 yaş
Prim: 6.250 – 6.475 gün aralığı
2003–2005 Arası Girişliler
Kadın: 44–46 yaş
Erkek: 46–48 yaş
Prim: 6.550 – 6.700 gün
2006–2008 Arası Girişliler
Kadın: 47–49 yaş
Erkek: 49–51 yaş
Prim: 6.775 – 6.925 gün
Bu sistemde her yıl için yaş ve prim şartının kademeli olarak artırılması hedefleniyor. Böylece 1999 sonrası çalışanlar için tek tip ve sert bir yaş barajı yerine, daha dengeli bir geçiş modeli oluşturulması amaçlanıyor.
Kademeli emeklilik beklentisi sürerken, kısmi emeklilik şartları da merak ediliyor. Mevcut yasal düzenlemeye göre:
Prim: 4.500 gün
Sigortalılık süresi: 25 yıl
Yaş: Kadınlarda 58, erkeklerde 60
Bu şartlar şu an için geçerliliğini koruyor ve kademeli emeklilik kapsamında değiştirilmiş değil.
Hayır. 1999–2008 arası sigorta girişi olanlar için resmi olarak kabul edilmiş bir kademeli emeklilik yasası bulunmuyor. Ancak talepler, raporlar ve kulis çalışmaları devam ediyor. Emeklilik dernekleri ve platformlar — başta EMADDER olmak üzere — bu konuda kapsamlı bir yasal düzenleme yapılmasını istiyor.
Mevcut Yasaya Göre Kim Ne Zaman Emekli Oluyor?
Şu an yürürlükte olan mevzuata göre:
8 Eylül 1999 sonrası girişliler,
Kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş,
7.000 prim günü şartını tamamladıklarında emekli olabiliyor.
Kademeli emeklilik düzenlemesi hayata geçirilirse, bu şartların önemli ölçüde değişmesi gündeme gelebilir.
Kademeli emeklilik, milyonlarca çalışanın yakından takip ettiği başlıklardan biri olmaya devam ediyor. Henüz netleşmiş bir yasa olmasa da, artan toplumsal beklenti ve kulis bilgileri, önümüzdeki dönemde bu konuda yeni adımlar atılabileceğine işaret ediyor. Tüm gözler, Meclis’e sunulabilecek olası bir düzenlemede.
Kaynak: Haber Merkezi