11. Yargı Paketi’nde kritik adım: 55 bin hükümlüye tahliye yolu açan teklif komisyondan geçti
Teklif, İcra ve İflas Kanunu, Kamu İhale Kanunu, Avukatlık Kanunu ve Türk Ceza Kanunu’nda önemli değişiklikler öngörüyor.
11. YARGI PAKETİNİN İLK 15 MADDESİ KOMİSYONDA KABUL EDİLDİ
TBMM Adalet Komisyonu’nda görüşülen ve kamuoyunda “11. Yargı Paketi” olarak bilinen Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifinin ilk 15 maddesi kabul edildi. Teklif; infaz rejiminden icra ve iflasa, kamu ihalelerinden avukatlık disiplin sistemine, dolandırıcılık yargılamalarından akıl hastalığı hükümlerine kadar birçok alanda düzenleme içeriyor.
Pakette, 31 Temmuz 2023 ve öncesinde işlenen suçlar bakımından hükümlülerin, kapalı cezaevinden açık cezaevine, açık cezaevinden ise denetimli serbestliğe 3 yıl daha erken ayrılmasına imkan tanıyan düzenleme de yer alıyor. Bu değişiklik nedeniyle yaklaşık 55 bin hükümlünün tahliye ya da daha hafif infaz rejimine geçiş ihtimali bulunuyor.
İCRA VE İFLAS KANUNU’NDA BAĞIŞ VE İHALENİN FESHİ İÇİN YENİ ÇERÇEVE
Kabul edilen maddeler uyarınca İcra ve İflas Kanunu’nda önemli değişikliklere gidiliyor.
İhalenin feshini talep eden kişilerin, nispi harç ve teminat yatırma yükümlülüğünü yerine getirmemesi halinde, mahkeme bu talepleri dosya üzerinden ve kesin olarak reddedecek. Harcın veya teminatın eksik yatırılması halinde ise ilgililere iki haftalık kesin süre verilecek; bu sürede eksiklik giderilmezse ihalenin feshi talebi yine dosya üzerinden kesin olarak reddedilecek.
Anayasa Mahkemesi kararına uyum amacıyla yapılan düzenleme ile, alışılmış hediyeler dışında, geçici veya kesin aciz belgesinin ya da aciz niteliğindeki haciz tutanağının düzenlendiği ya da iflasın açıldığı tarihten önceki bir yıl içinde yapılan bağışlama ve karşılıksız tasarruflar iptale tabi olacak.
Alt ve üst soy, üçüncü dereceye kadar kan hısımları, eş, kayın hısımları, evlatlık ilişkisi bulunanlar ve ortak konutta yaşayanlar arasında yapılan tasarruflar, gerçek değere uygun bir bedel ödendiği ispatlanmadıkça bağış sayılacak.
Ayrıca, borçlunun kendi verdiği mala göre çok düşük bedelle yaptığı sözleşmeler, lehine ömür boyu gelir, intifa hakkı veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi kurduğu işlemler de, uygun karşılığın sağlandığı ispatlanmadıkça bağışlama hükmünde değerlendirilecek.
Kanun’un istinaf ve temyize ilişkin maddelerinde de değişiklik yapılarak, parasal sınırların uygulanmasında başvuru tarihindeki tutarın esas alınacağı hükme bağlanıyor.
AVUKATLAR İÇİN DİSİPLİN SİSTEMİ SİL BAŞTAN DÜZENLENİYOR
Teklifle birlikte Avukatlık Kanunu’nda da kapsamlı bir revizyon yapılıyor. Avukatların, avukatlık faaliyetleri veya baro/Türkiye Barolar Birliği organlarındaki görevleri sırasında işledikleri suçlar nedeniyle haklarında son soruşturma açılmasına karar verilmesi halinde, bu durum ve yargılama süreçlerindeki nihai kararlar ilgili baroya bildirilecek.
Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı doğrultusunda, avukatlara verilebilecek disiplin cezaları “uyarma, kınama, para cezası, işten çıkarma ve meslekten çıkarma” olarak yeniden sıralanıyor. Hangi fiilin hangi cezayı gerektireceği ayrıntılı şekilde düzenlenirken, tekerrür hükümleri de netleştiriliyor:
Disiplin cezası alan avukat, cezanın kesinleşmesinden itibaren 5 yıl içinde yeni bir disiplin suçu işlerse, yeni fiil için öngörülen cezanın bir derece ağır olanı uygulanacak.
İlk kez uyarma cezası alan bir avukat, 5 yıl içinde işten çıkarma gerektiren bir fiil işlerse meslekten çıkarma yerine işten çıkarma cezasının üst sınırı uygulanacak.
Bir kez işten çıkarma cezası alan avukat, bunu izleyen 5 yıl içinde en az kınama gerektiren bir fiil işlerse meslekten çıkarılacak.
Meslekten çıkarma dışındaki disiplin cezaları için, cezanın kesinleşmesinden itibaren 5 yıl geçtikten sonra avukatın başvurusu üzerine, bu cezaların disiplin sicilinden silinmesi talep edilebilecek. Baro Disiplin Kurulu’nun kovuşturma sonucunu beklemeye karar vermesi halinde ise, kesinleşen mahkeme kararının baroya bildirilmesinden itibaren 1 yıl içinde disiplin cezası verilmezse zaman aşımı işleyecek.
KAMU İHLALİ KANUNU’NDA BAŞVURU BEDELİ İADE DÜZENİ DEĞİŞİYOR
Kamu İhale Kanunu’nda yapılan değişiklikle, Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararının doğuracağı hukuki boşluk gideriliyor ve itirazen şikayet başvuru bedeli için yeni bir sistem getiriliyor.
Buna göre, başvuru bedelinin, dilekçede ileri sürülen iddialar dikkate alınarak belirlenen haklılık oranına göre olan kısmı Kurul kararıyla başvuru sahibine iade edilebilecek. Ancak başvurunun reddi ya da eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda ihalenin iptali veya düzeltici işlem kararı verilmesi halinde, başvuru bedeli iade edilmeyecek.
Başvuru dilekçesinde aynı iddia başlığı altında birden fazla husus yer alıyorsa, bu tespitler Kurum tarafından ayrı iddia olarak değerlendirilecek. Kurul kararının bildiriminden itibaren 30 gün içinde yapılacak yazılı talep üzerine, Kurum yine 30 gün içinde iade işlemini gerçekleştirecek ve bu tutar için faiz işletilmeyecek.
İtirazen şikayet kararlarına karşı açılan davalar sonucunda veya Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’ndaki mücbir sebep hâllerinde sözleşmenin feshi durumunda da, “doğal afetler” başlığı uyarınca alınan bedelin, tamamlanmayan sözleşme oranına karşılık gelen kısmı yükleniciye iade edilebilecek. Bu hükmün 26 Aralık 2025’te yürürlüğe girmesi öngörülüyor.
DOLANDIRICILIK DAVALARI ASLİYE CEZA MAHKEMELERİNDE GÖRÜLECEK
Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunda yapılan düzenlemeyle, “dolandırıcılık” ve “nitelikli dolandırıcılık” suçlarına ilişkin yargılamalarda ortaya çıkan görev karmaşasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Buna göre, TCK’daki dolandırıcılık suçunun yargılaması asliye ceza mahkemelerinde yapılacak. Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihte ağır ceza mahkemelerinde görülen ya da istinaf ve temyiz aşamasında bulunan dosyalarda ise, bu değişiklik gerekçe gösterilerek görevsizlik veya bozma kararı verilemeyecek. Bu davalar, kesin hükme bağlanıncaya kadar, düzenleme öncesindeki görev kurallarına göre görülmeye devam edecek.
TCK’DE “AKIL HASTALIĞI” HÜKMÜ BAŞTAN YAZILIYOR
Teklifle, Türk Ceza Kanunu’nun “Akıl hastalığı” başlıklı hükmünde de önemli değişiklikler yapılıyor. Amaç, kısmi akıl hastalığı bulunan ve ceza sorumluluğu tamamen kalkmayan kişiler yönünden hem cezanın infazının hem de güvenlik tedbirlerinin birlikte uygulanabilmesini sağlamak.
Buna göre, bu kapsamdaki kişiler hakkında akıl hastalarına özgü güvenlik tedbirine ayrıca hükmedilecek. Tedavi ve koruma amaçlı sağlık kurumunda geçirilecek süreler için alt sınırlar belirleniyor:
Ağırlaştırılmış müebbet ve müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda en az 1 yıl,
Üst sınırı 10 yıldan fazla hapis cezası öngörülen suçlarda en az 6 ay sağlık kurumunda kalınacak.
KOMİSYONDA GÖRÜŞMELERE DEVAM EDİLECEK
11. Yargı Paketi’nin ilk 15 maddesinin kabul edilmesinin ardından, TBMM Adalet Komisyonu Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel, teklifin görüşmelerine saat 18.00’de devam edileceğini açıkladı. Paketin kalan maddeleri üzerindeki müzakerelerin tamamlanmasının ardından teklifin Genel Kurul gündemine gelmesi bekleniyor.
Kaynak: Haber Merkezi
KARTAL'DA HAVA
BLOG
YAZARLAR
